Uprzejmie informuję, iż wczoraj tj. 4 lutego br. Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu wydała ważny wyrok dla radców prawnych i adwokatów, występujących przed sądami unijnymi w sprawach połączonych C-515/17 P i C 561/17 P Uniwersytet Wrocławski i Polska / Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych (REA).
Trybunał Sprawiedliwości uporządkował w nim dotychczasowe orzecznictwo Sądu UE i TSUE, dotyczące spełniania przez reprezentujących strony adwokatów i radców prawnych wymogu niezależności, przewidzianego w Statucie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uchylając zaskarżone przez Rząd RP (reprezentowany przez pełnomocnika z MSZ, wspierany przez Krajową Izbę Radców Prawnych oraz Uniwersytet Wrocławski) postanowienie Sądu UE z dnia 13 czerwca 2017 r., odrzucające jako niedopuszczalną skargę złożoną przez radcę prawnego, który obok świadczenia pomocy prawnej w ramach kancelarii prowadził również działalność dydaktyczną dla studentów Uniwersytetu, Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości UE wyjaśniła, że głównym zadaniem reprezentującego stronę adwokata lub radcę prawnego jest jak najlepsza ochrona i obrona interesów klienta, z zachowaniem pełnej niezależności i z poszanowaniem prawa oraz zasad wykonywania zawodu i etyki.
Trybunał przypomniał, że pojęcie niezależności adwokata lub radcy prawnego w szczególnym kontekście art. 19 Statutu TSUE zostało określone nie tylko w sposób negatywny (tzn. poprzez brak stosunku pracy), ale również w sposób pozytywny (tzn. poprzez odniesienie do dyscypliny zawodowej). W tym kontekście spoczywający na adwokacie lub radcy prawnym obowiązek zachowania niezależności jest rozumiany nie jako brak jakichkolwiek powiązań z klientem, ale jako brak powiązań, które w oczywisty sposób ograniczają zdolność takiego prawnika do wypełniania zadań w zakresie obrony klienta w najlepszym interesie tego ostatniego.
Trybunał przypomniał w tym względzie, że za wystarczająco niezależnego od osoby prawnej, którą reprezentuje dany adwokat lub radca prawny, nie może zostać uznany adwokat lub radca prawny posiadający znaczne uprawnienia administracyjne i finansowe w ramach reprezentowanej przezeń osoby prawnej (np. prokurent lub pełnomocnik zarządu), sytuujące jego funkcję na poziomie kadry kierowniczej wysokiego szczebla w ramach tej osoby prawnej, ale także adwokat lub radca prawny, który zajmuje wysokie stanowiska kierownicze w ramach reprezentowanej przez siebie osoby prawnej (np. członek zarządu, dyrektor oddziału, kierownik jednostki organizacyjnej danej osoby prawnej), ani też adwokat lub radca prawny posiadający udziały w spółce, którą reprezentuje i której zarządowi przewodniczy.
Chciałbym podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w tę sprawę:
r. pr. Michałowi Korwek - Wiceprezesowi KRRP, r. pr. Leszkowi Korczakowi - Wiceprezesowi KRRP, r. pr. Przemysławowi Kamilowi Rosiakowi oraz dr. hab. Sławomirowi Patyrze za ich zaangażowanie w tej sprawie.
W załączeniu przesyłam wyrok TSUE.
Maciej Bobrowicz
Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych