Koleżanki i Koledzy !

Z przykrością informuję, że Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Radców Prawnych, zwołany na dzień 10 listopada 2018r. na wniosek Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Kielcach oraz siedmiu innych Izb (Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Kraków, Lublin, Szczecin, Wałbrzych) nie przyniósł żadnych efektów. Większość delegatów najwidoczniej nie chciała, bądź też nie potrafiła wypowiedzieć się na tematy istotne dla naszego samorządu. Krajowy Zjazd Radców Prawnych został zwołany, ale de facto się nie odbył. Nie przyjęto bowiem proponowanego porządku obrad, przyjęto jedynie przez aklamację rezolucję z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. To przynajmniej możemy zawdzięczać wnioskującym izbom, gdyż żadna aktywność w tym kierunku obecnych władz krajowych samorządu radców prawnych nie była znana.

Z uwagi na fakt, że w mediach mogą pojawiać się informacje stawiające w fałszywym świetle zarówno intencje wnioskodawców co do zwołania Nadzwyczajnego Zjazdu, jak również przemilczające lub przeinaczające okoliczności związane z procesem jego zwoływania, uważam, że moim obowiązkiem jest przedstawienie Koleżankom i Kolegom podstawowych faktów dotyczących tej sprawy:

Wniosek o zwołanie Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych w oparciu o art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2017r. poz. 1870 z późn. zm.) został złożony do biura Krajowej Rady Radców Prawnych przez Kolegę Andrzeja Kalińskiego – Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Białymstoku, działającego z upoważnienia pozostałych siedmiu Izb, w dniu 18 września 2018r., tj. na trzy dni przed planowanym posiedzeniem Krajowej Rady Radców Prawnych.

Na posiedzeniu w dniach 21-22 września 2018r., Krajowa Rada Radców Prawnych nie podjęła, mimo wniosku złożonego przez Kolegę Jerzego Moska – Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku wraz z projektem uchwały w sprawie zwołania Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych. Uznano, że w tym przypadku konieczne jest zwołanie dodatkowego posiedzenia Krajowej Rady Radców Prawnych, które wyznaczono ostatecznie na dzień 13 października 2018r. Według zapewnień Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych posiedzenie to miało być poświęcone tylko podjęciu uchwały o zwołaniu Nadzwyczajnego Zjazdu. Późnym popołudniem 12 października 2018r. członkowie Krajowej Rady Radców Prawnych otrzymali, podpisany przez radcę prawnego dra Tomasza Schefflera z OIRP Wrocław oraz radcę prawnego dra hab. Rafała Stankiewicza z OIRP Warszawa projekt uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie Regulaminu  Krajowego Zjazdu Radców Prawnych. Wbrew wcześniejszym deklaracjom Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych projekt ten został włączony do porządku obrad posiedzenia Krajowej Rady Radców Prawnych w dniu 13 października 2018r. i na tym posiedzeniu uchwalony, mimo poważnych wątpliwości co do jurydycznej poprawności tego rodzaju rozwiązania, polegających między innymi na tym, że organ wybierany przez Krajowy Zjazd, czyli Krajowa Rada Radców Prawnych, uchwala wiążący regulamin działania organu wybierającego, jak też na tym, że Krajowy Zjazd nie działa, ponieważ nie jest stałym organem naszego samorządu, lecz obraduje, a stosowny regulamin obrad Zjazdu został uchwalony przez ten Zjazd w 2013 roku i do tej pory obowiązuje. Regulamin działania Krajowego Zjazdu Radców Prawnych, uchwalony przez Krajową Radę Radców Prawnych w dniu 13 października br. nakładał też na wnioskujące o zwołanie Nadzwyczajnego Zjazdu Rady Okręgowych Izb Radców Prawnych nieznany ustawie ani też naszym wewnętrznym uregulowaniom obowiązek przedłożenia projektów uchwał Krajowego Zjazdu wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie referentów projektów tych uchwał, podczas gdy prawo do składania tego rodzaju projektów przysługuje jedynie uprawnionym członkom organu, czyli delegatom na Krajowy Zjazd.

Pomimo uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z prawem, jak i z uregulowaniami wewnętrznymi naszego samorządu powyższego uregulowania, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Kielcach na posiedzeniu w dniu 27 października 2018r., stanęła na stanowisku, że należy przedłożyć projekty uchwał Krajowego Zjazdu, aby umożliwić delegatom na Krajowy Zjazd debatę na temat tych przedłożeń. Stosowne projekty uchwał zostały przedłożone Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych Maciejowi Bobrowiczowi w terminie przez niego wyznaczonym.


Koleżanki i Koledzy !

Możecie się spotkać z wypowiedziami, z których wynikać będzie, że jedynymi odpowiedzialnymi za niepowodzenie Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych są Izby, które o zwołanie tego zjazdu wnioskowały. Na poparcie tych wypowiedzi przywoływane będą rozmaite argumenty, a to dotyczące krótkiego terminu na zwołanie Zjazdu, zbyt późnego przekazania delegatom projektów uchwał zjazdowych, nieprzedstawienia wcześniej przez Izby wnioskujące propozycji zmian wewnętrznych unormowań prawa samorządowego pozostałym Izbom oraz Krajowej Radzie Radców Prawnych i jej Prezydium.

Przytoczone wyżej fakty jednoznacznie wskazują jednak, kto tak naprawdę ponosi winę za fiasko Nadzwyczajnego Zjazdu. Termin na jego zwołanie jest terminem ustawowym i trudno z nim dyskutować. Nic nie stało jednak na przeszkodzie, aby uchwałę o zwołaniu Nadzwyczajnego Zjazdu podjąć na posiedzeniu Krajowej Rady Radców Prawnych w dniach 21-22 września, powołać na nim Komisję Zjazdową, do której delegaci mogliby, począwszy od dnia 24 września 2018r., składać projekty uchwał. Decyzję o zwołaniu Zjazdu odroczono jednak o trzy tygodnie, które, jak się okazało, nie były potrzebne na jego organizacyjne przygotowanie wywołane rzekomymi trudnościami w rezerwacji stosownej sali obrad i zapoznanie się z ofertami hoteli, lecz na opracowanie legislacyjnie dziwnego tworu, tj. Regulaminu Krajowego Zjazdu Radców Prawnych wątpliwej jakości jurydycznej.

Efektem przyjęcia  Regulaminu Krajowego Zjazdu Radców Prawnych było znów wydłużenie terminu przedkładania projektów uchwał zjazdowych.

Tym bardziej, że nieopatrznie zobowiązano do tego rady, które należało zwołać w trybie szybkim. Jak więc widać, fakt, że delegaci na Zjazd otrzymali projekty uchwał na kilkanaście dni przed jego rozpoczęciem, nie był spowodowany postawą Izb wnioskujących o jego zwołanie.

Nic nie stało na przeszkodzie, aby Zjazd ogłosić w innym terminie i zaplanować go na dwa dni, co postulowano na posiedzeniu Krajowej Rady Radców Prawnych w dniu 13 października  2018r., wskazując jednocześnie konkretny termin jego odbycia (16-17 listopada 2018r.).

Nic wreszcie nie stało na przeszkodzie, po ujawnieniu opinii publicznej przez Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych radcy prawnego Macieja Bobrowicza, w dniu 09.11.2018 r. stanowiska Prezydium KRRP w przedmiocie Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych i zawartych tam dywagacji na temat nie wyczerpania możliwości debaty, braku poszukiwania rozwiązań  „pojednawczych”, aby przyjąć propozycję wnioskujących izb o przerwanie Zjazdu na okres niezbędny (maksymalnie do 30 kwietnia 2019r.) w celu umożliwienia delegatom na Zjazd zapoznania się z projektami uchwał, złożenia przez nich własnych projektów zmian w prawie samorządowym i ewentualnej ocenie eksperckiej (bez związku z OBSiL KRRP), a następnie poddanie ich rzeczowej dyskusji na Zjeździe. Propozycja ta stanowiąca kolejny przykład poszukiwania przez Izby wnioskujące daleko idącego kompromisu dotyczącego wypracowania wspólnego stanowiska samorządu odnośnie przedłożonych projektów została złożona nieformalnie przed rozpoczęciem Zjazdu, ale nie została przyjęta. Nie została przyjęta, ponieważ licząca większość grupa delegatów reprezentujących „izby prezydialne” z nieznanych nikomu powodów odrzucając „a priori” merytoryczną debatę zjazdową poświęciła dobro samorządu liczącego ponad 46.000 członków dla utrzymania komfortu pracy obecnego Prezydium Krajowej Rady.

Większość ta nie była jednak większością absolutną – wynik 177 do 105 (plus 7 wstrzymujących się) oznacza tylko tyle, że powoli maleje liczba zwolenników obecnego wariantu „nowoczesnego samorządu”, a 36 głosów brakuje do przechylenia szali wagi, zatem zmiany nadchodzą nieuchronnie.

We wspomnianym wyżej stanowisku Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 8 listopada 2018r. pojawiły się również zarzuty pod adresem rozwiązań proponowanych przez Izby wnioskujące o zwołanie Zjazdu, iż są one sprzeczne z istotą demokracji. Warto zatem w tym miejscu przypomnieć, że jedną z dominujących we współczesnym, cywilizowanym świecie teorii demokracji, określających jej istotę i idealną postać, do której powinna ona dążyć, jest deliberatywna teoria demokracji, według której istotą demokracji jest deliberacja, czyli rozważanie różnych poglądów i stanowisk. W tym kontekście formułowane pod adresem wnioskujących o zwołanie Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych Izb zarzuty o rzekomo antydemokratyczne zapędy, brzmią jak ponury żart.

Dziekan Rady OIRP Kielce
   /-/ Helena Górniak